Narodowy Fundusz Zdrowia podpisał pierwsze umowy na realizację programu profilaktyki raka płuca. Pierwsi pacjenci mają zgłaszać się na niskodawkową tomografię komputerową klatki piersiowej w drugiej połowie października 2026 roku. Program jest finansowany przez NFZ, bezpłatny i nie wymaga skierowania.

Podstawowa grupa obejmuje osoby w wieku 55–74 lata z historią palenia wynoszącą co najmniej 20 paczkolat, które nadal palą albo rzuciły nałóg nie dawniej niż 15 lat temu. Osoby w wieku 50–74 lata mogą spełnić kryteria, jeśli poza takim samym wywiadem palenia mają dodatkowe czynniki ryzyka.

Paczkolata oblicza się, mnożąc liczbę paczek wypalanych dziennie przez liczbę lat palenia. Jedna paczka dziennie przez 20 lat oznacza 20 paczkolat; taki sam wynik daje palenie dwóch paczek dziennie przez 10 lat. Ostateczną kwalifikację prowadzi placówka realizująca program.

Pierwsze umowy obowiązują od 1 października w województwach świętokrzyskim, małopolskim i wielkopolskim. NFZ zapowiada co najmniej 32 zakontraktowane placówki w kraju, ale lista będzie rozwijana stopniowo. W województwach dolnośląskim, opolskim i podlaskim potrzebne są ponowne postępowania, więc start może nastąpić w listopadzie.

Według danych przytoczonych przez NFZ w Polsce notuje się około 20,7 tysiąca nowych zachorowań na raka płuca rocznie, a choroba odpowiada za około 26 tysięcy zgonów. Fundusz podaje, że 85–90 procent zachorowań wiąże się z paleniem tytoniu; celem programu jest wykrywanie zmian na wcześniejszym etapie.

Lista realizatorów ma być publikowana i aktualizowana w wyszukiwarce „Gdzie się leczyć”. Brak skierowania nie oznacza automatycznej kwalifikacji każdej osoby — konieczne jest spełnienie kryteriów programu. Materiał ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji medycznej ani indywidualnej oceny ryzyka.