Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny za 2026 rok otrzymali Karl Deisseroth, Peter Hegemann i Georg Nagel. Ich prace doprowadziły do rozwoju optogenetyki, czyli połączenia światła i modyfikacji genów do badania aktywności komórek nerwowych.

Metoda pozwala naukowcom włączać lub wyłączać wybrane neurony i obserwować, jak działają poszczególne obwody mózgu. Dzięki temu łatwiej badać procesy związane z zachowaniem oraz chorobami układu nerwowego.

Opracowanie techniki otworzyło nowe kierunki badań, między innymi nad zaburzeniami widzenia, autyzmem, schizofrenią i demencją. Możliwe zastosowania kliniczne wymagają jednak dalszych badań.

W materiale oddzielamy ustalenia nagrodzonych badań od perspektyw przyszłych terapii, których nie należy traktować jako gotowych metod leczenia.